Pediatret dhe dietologet kane hedhur alarmin: femijet shqiptare hane keq dhe levizin shume pak. Prinderit mund te bejne shume: ja 5 keshilla anti-obezitetit.

Femije gjithmone e me te shendoshe, te perjashtuar nga jete ne ajer te paster, te fiksuar vetem pas teknologjise, te privuar nga sporti. Sipas vezhgimeve te bera kohet e fundit, nje pjese e mire e femijeve shqiptare jane mbi peshe. Çfare mund te behet? Ja disa keshilla kunder shendoshjes.

1. Jepni shembullin e mire. “Femijet jane shume te prirur te imitojne, pra ata bejne ate çfare shikojne. Nese ju nuk hani mengjes, edhe ata nuk do te hane mengjes. Te gjitha keto jane zakone te keqija te trasheguara shpesh nga prinderit. Filloni te ndryshoni zakonet tuaja, para se t’i rregulloni menyren e te ushqyerit femijes tuaj.

2. Jepini femijes nje kulture te nje jete te jetuar sa me shume ne ajer te paster. Femijet e sotem vuajne shume nga mungesa e hapesires dhe e bashkemoshatareve te tyre. Jo rastesisht shume femije nuk kane miq dhe pothuajse nuk dalin fare te luajne jashte. Ndersa me televizionin dhe video geimet kalojne tre ose kater ore ne dite. Ata hane me shume sesa shpenzojne energji. Prinderit duhet ta motivojne femijen per te dale jashte, ne ajer te paster sa me shpesh dhe duhet t’i krijojne atij mundesine qe te luaje me bashkemoshataret e tij.

3. Sport ne vend te dietes. Nje diete e ekuilibruar, nuk vlen fare pa u pershtatur me levizje, jo vetem si aktivetet sportiv, por edhe ne formen e lojrave te thjeshta, apo te ngjisin shkallet, ne vend qe te perdorin ashensorin. Ky vlen si nje fillim i mire, per t’u marre me vone me aktivitet sportiv.

4. Ka shume rendesi sjellja. Ështe thelberose menyra se si i jepet ushqimi femijes. Nje ushqim i rregullt dhe i ndryshueshem, i nderthurur me nje stil jete aktive, gje per te cilen familja luan nje rol thelbesor, eshte nje nga çelesat e suksesit, per te pasur nje femije me forme trupore sa me te mire. Prindi duhet te ndryshoje bashke me femijen. Dhe ndryshimi i prindit eshte menyra me e mire per te trasmetuar mesazhin.

5. Bejini femijeve kontrolle te rregullta ne pediatri. Sidomos nga mosha 0 deri ne 5 vjet kontrollet e gjatesise dhe peshes tek pediatri duhet te jene shume te shpeshta, ndersa, pasi ka kaluar mosha 5 vjeçare, dy vizita vjetore jane te mjaftueshme.Postime te Ngjashme:

• Ta largoj femijen nga kuzhina kur gatuaj?
• Kujdes me mbipeshen te femijet!
• Dieta e pranverës
• Çrregullimet e tretjes tek fëmijët e vegjël
• Shumë seksi, shumë herët..!!

Ushqimi i duhur eshte thelbesor per te pasur shendet te mire, nenat dhe pediatret kete gje e dine shume mire. Edukimi me nje ushqim te mire dhe shumellojshmeria e gjerave qe konsumojme eshte shume e rendesishme sidomos per me te vegjlit. Te fitosh, qe ne moshe te re nje kulture te mire te ushqyeri, do te thote qe kur te rritesh do te kesh nje raport te qendrueshem dhe te ekuilibruar me ushqimin. Ndoshta ju eshte mire te dini si te sillemi si prinder per te qene te sigurt qe femijet do te mesojne te ushqehen ne menyre korrekte. Keto keshilla jane marre nga nje studim amerikan:

1. Mos i largoni femijet nga kuzhina ndersa jeni duke pergatitur dreken ose darken. Shpesh femijet mbahen larg kuzhines sepse aty ka objekte te rrezikshme si thika, gota, apo objekte qe thyhen. Per kete arsye prinderit ndjehen me te sigurt nese femijet luajne ne nje pjese tjeter te shtepise. Kjo gje eshte e gabuar! Te besh femijet pjesemarres ne pergatitjen e ushqimit, t’i njohesh ata me aromat, me pare se sa me shijet, i ndihmon ata te zhvillojne interesin dhe kuriozitetin per ushqimin.

2. Mos u beni presion te provojne gjithcka. “Jepi provoje, vetem pak” eshte tipi i presionit psikologjik me i keq qe mund t’u behet te vegjelve. (ky nuk eshte rasti juaj, por le ta zgjerojme pak kete teme interesante). Ne vend qe te kembengulni eshte me mire te vendosni ne tavoline gjithcka qe keni pergatitur dhe te prisni qe femija ta provoje vete ushqimin e ri.

3. Mos i fshihni embelsirat. Nese i keni ne shtepi eshte e kote t’i fshihni. Kjo do te stimulonte tek femija ndjenjen e te ndaluares dhe menjehere sapo te dilnin nga shtepia do kerkonin t’i hanin, apo t’i blinin.

4. Mos mbani diete para syve te femijeve tuaj. Nese prinderit jane ne diete, sepse duan te humbasin peshe, eshte mire qe te evitojne qe kete fakt ta kuptojne dhe femijet. Pra femijet nuk duhet te kuptojne qe prinderit e tyre po bejne nje sakrifice, apo po privohen nga dicka, eshte me mire t’u leme atyre te mendojne se ne po kerkojme te permiresojme ushqimin tone.

5. Servirini ushqimet ne tavoline duke u kushtuar vemendje ngjyrave dhe rregullimit te pjates. Nje tavoline e shtruar mire dhe plot ngjyra, me ushqime qe jane te bukura edhe t’i shohesh, fut ne zili femijet (por edhe te rriturit) te hane gjithcka dhe te argetohen.

6. Mos u dorezoni shpejt kur femijet vendosin te mos hane nje lloj ushqimi. Ja vlen barra qirane te provoni, te ripropozoni ushqimet qe femijet nuk i hane ne shume menyra te ndryshme. Nuk duhet te hiqni kurre dore nga ideja qe te vegjlit duhet te mesojne te hane te gjitha ushqimet.Postime te Ngjashme:

• 5 këshilla për fëmijë në formë
• Kujdes me mbipeshen te femijet!
• Dieta antistres
• Ushqime qe na dhurojne bukuri
• Çrregullimet e tretjes tek fëmijët e vegjël

Zhvillimi i femijeve nga muaji i 15 deri tek i 18-ti, tre muajt qe paraprijne ndryshimet e medha. Femija ecen dhe perkulet i sigurt ne vetvete

Ne pergjithesi, tek femijet deri ne muajin e 18, pra deri ne moshen nje vit e gjysme, verehen pak ndryshime te veçanta muaj pas muaji. Ata paraqesin pothuajse te njejtat elemente te zhvillimit psikomotor porse, gjithnje edhe me te plota e te qarta. Pikerisht per kete arsye keta muaj do te pershkruhen se bashku.

Te kuptuarit dhe te shqiptuarit e fjaleve gjate ketyre muajve shtohet ne numer, por edhe ne perdorimin e tyre. Keshtu, jo vetem qe perdor fjalet mama, baba, dada, mamam etj., me kuptimin e plote te tyre, por fillon te perdore e te lidhe dy fjale te ndryshme. P.sh. fare qartesisht kerkon te ushqehet kur thote “do mam” apo se do te dale shetitje kur thote “ik dada”. Tregon saktesisht pjeset e trupit te tij qe ia kerkon e po keshtu, i emerton ato edhe te dikush tjeter apo tek kukullat. Vazhdon te permiresohet pjesemarrja e tij ne marrjen dhe realizimin e dy apo tre porosive te thjeshta. Keshtu, nese i kerkohet qe te sjelle nje luge e realizon ate pa asnje medyshje pa e ngaterruar ate me thiken apo pirunin.

Zhvillimi i levizjeve te medha perfshin te gjitha veprimet qe kryente edhe ne muajt e trembedhjete e katermbedhjete, por gjithnje e me te sigurt. Keshtu godet topin me kembe ne drejtimin perpara gjithnje e me me shume force e siguri. Madje kete veprim mund ta beje edhe me te dy kembet. Ecen mjaft mire e me siguri perpara, por, edhe me kaq siguri praptas. Perkulet me siguri per te marre topin, te cilin pastaj e hedh me te dy duart perpara ose lart. Ngjitja dhe zbritja e shkalleve eshte bere tashme nje veprim i zakonshem i tij.

Zhvillimi i levizjeve fine permblidhet ne zhgaravitjen spontane qe ata bejne gjate ketyre muajve, nxjerrjen e stafidhes nga shishja. Madje, e nxjerr ate nga shishja dhe e tregon duke e rrotulluar neper gishtat e tij. Ështe ne gjendje te ndertoje kulle me dy deri tre kuba.

Zhvillimi vetjak shoqeror.Pi vete me filxhan duke vrojtuar me kujdes rreth e rrotull. Diku nga muaji i 18-te 25% e femijeve jane ne gjendje te hane te pavarur me luge. Nga mosha 16-17 muaj 5-8% e femijeve fillojne te perdorin edhe pirunin ne menyre te pavarur. Zhvesh vete rrobat e tij. Vazhdon te imitoje nenen, ne menyre me spektakolare, se kinse po ben punet e shtepise. P.sh. sikur fshin shtepine me fshese apo sikur po merr pluhurat nga mobiliet. Po ashtu behet me i sigurt ne ndihmen qe jep per kryerjen e puneve te thjeshta te shtepise.

Zhvillimi fizik, pesha dhe gjatesia e femijes, ne keto 4 muaj, nuk peson ndryshime shume te dukshme. Keshtu nje femije femer mund te peshoje mesatarisht nga 10.2 deri ne 10.8 kg, ndersa mund te jete e gjate nga 78 deri ne 81 cm. Nje femije mashkull, mesatarisht, mund te peshoje nga 11 kg. deri ne 11.4 kg, ndersa mund te jete i gjate nga 80 deri ne 83.5 cm.

Nga Dr. Shkelqim Koçiaj
www.shekulli.com.alPostime te Ngjashme:

• Përgatisni lëkurën për mëngë të shkurtra…
• Ne pritje te bebit
• Një grim me provën e lotëve
• Rritja dhe zhvillimi i fëmijës
• Dimri vjen me taka të larta dhe bereta