* Vajza ime 5 vjecare tregon vazhdimisht gjera te cuditshme ne lidhje me ato qe kane ndodhur gjate dites. Por une pasi i verifikova vura re se keto nuk ishin te drejta. Une jam ne medyshje sepse nuk arrij ta kuptoj ato qe me thote jane genjeshter apo enderr.
* Nje dite vura re se djali oren e re dhe te shtrenjte qe i kishim blere nuk e kishte me ne dore.E pyeta me habi ”Cfare i ka ndodhur ores tende?”. Dhe ai duke qare me tha: “Kur isha ne oren e fiskultures ma kishin vjedhur ne klase”. Pas disa ditesh kur po kerkoja dicka ne canten e tij pashe copat e thyera te ores dhe u nevrikosa shume qe me kishte genjyer.
* Djali im 10 vjecar kohet e fundit thoshte: ”Mesuesi na kerkon leke per librat etj.” dhe keshtu merrte leke nga i ati. Kur shkova ne shkolle per takim me prinder mesova qe keto nuk ishin te verteta dhe djali im cdo dite shkonte ne shkolle me nje top te ri futbolli. Here pas here kur i sillte ne shtepi keto topa thoshte qe i kishte te shokeve.
* Kur bisedova me mamate e shoqeve te vajzes time 14vjecare, mesova se ajo vazhdimisht u tregonte atyre ne lidhje me gjendjen tone ekonomike gjera te cilat ne nuk i kishim. Une nuk arrij ta kuptoj se perse e ben ajo kete dhe ka pasur raste qe e kam ndjere veten shume ngushte. Cfare duhet te bej???

Cdo familje qe ka femije mendoj se te pakten nje here e ka perjetuar dicka te tille dhe te ngjashme me te… Po mire, ne qofte se kemi qene disa here deshmitare te genjeshtrave te femijeve tane a tregon kjo se ai eshte genjeshtar dhe ka nje karakter te keq? Per cdo genjeshter te tij (edhe ato qe jane te pademshme!) a duhet te reagojme?

Genjeshtra eshte nje nga problemet e shumta qe ndeshet gjate periudhes kur femija fillon jeten e tij sociale. Ashtu si nje femije qe nuk ka lindur genjeshtar, nuk ka edhe asnje te rritur i cili eshte i ndershem, i moralshem qe gjate femijerise se tij te mos kete thene genjeshtra. Por nuk duhet harruar fakti qe tek nje i rritur tek i cili genjeshtra eshte bere nje ves, rrenjet e ketij vesi e kane fillimin ne periudhen e tij te femijerise. Si cdo prinder edhe ju ne qofte se deshironi te rrisni femije te ndershem, gjeja e pare qe duhet te beni ne momentin kur ndesheni me genjeshtrat e femijeve, eshte qe te mos nevrikoseni dhe te mos ju zere paniku. Nuk duhet te beni fajesime dhe sharje por duhet te reflektoni pse femija juaj mund ta kete thene ate genjeshter. Genjeshtra e thene nga femija me siguri e ka nje shkak.
Po mire pse femijet detyrohen te genjejne?

* Ne fillim duhet te nenvizojme kete; Genjeshtra qe shihet tek femijet qe jane me te vegjel se 6 vjec nuk eshte e njejte me vesin e “genjeshtarit”. Genjeshtra e mirefillte fillon ne moshen 6-7 vjecare kur femija fillon te marre pjese ne shoqeri. Femijet e kesaj moshe nuk arrijne te bejne dallimin e te vertetes dhe te endrres, sepse nuk eshte formuar akoma koncepti i se vertetes. Femija dicka qe e ka pare ne enderr ose qe e ka krijuar ne imagjinaten e tij mund ta tregoje si te vertete. Ne keto raste ne vend qe te reagojme duhet t`i ndihmojme femijet qe te arrijne te kuptojne te verteten..
* Ngaqe ka frike nga pasojat: Femija qe e di se do te nevrikosen po te thote te verteten, si menyre per t`u vetembrojtur mund te filloje te genjeje.
* Per te mbledhur vemendjen dhe interesin: Nje femije qe jeton ne nje shtepi ku kerkohet gjithmone e persosura dhe vellezerit ose motrat krahasohen perhere me te, per t’i bere te lumtur prinderit, per te mbledhur vemendjen dhe dashurine e tyre mund te tregoje gjera te cilat nuk i ka bere.
* Per t`u bere pjese e grupit: Ne vecanti ne adoleshence takohen femije te tille te cilet per t`u bere pjese e nje grupi dhe per te fituar respektin e tyre fillojne te tregojne gjera sikur i kane te tyret.

Cfare mund te bejme?

* Ne rradhe te pare te medhenjte duhet te jene shembuj! Mendoj se prinderit qe perballen me genjeshtren e pare te femijes, zhgenjehen dhe te nevrikosur i bejne vetes kete pyetje: ”Si eshte e mundur qe femija im genjen?, Ky femije ku mesoi te genjeje?”. Po ju te medhenjte a mund te na thoni a keni qene nje shembull i mire per kete?…. ”Haje buken se do te te coj tek lodrat”, ”Hajde pak tek une se do te te jap cokollate”, ”Ti me prit ketu sa te parkoj makinen dhe te vij” ose ”Thuaji mesueses qe nuk do te vij ne takim me prinder sepse jam semure”, duke u thene keto lloj fjalish qe mendojme se jane te dobishme per femijet a nuk i bejme keq atyre pa e vene re? Femija qe i perjeton keto gjera duke filluar nga femijeria e tij, jo vetem qe do ta humbase besimin qe ka tek te rriturit por do te mesoje se ne disa raste edhe mund te genjeje.
* Qendroni larg verejtjeve te forta,ofenduese dhe presionit tek femijet tuaj! Ne nje ambient ku ka kontroll te tepruar dhe presion femija ngaqe ka frike detyrohet te genjeje. Per kete femijeve duhet t`i vihen ne pah me shume anet e mira qe ka, se sa anet e keqija, nuk duhet te bejme verejtje te forta dhe nuk duhet t`i fajesojme.
* Mundohuni te gjeni shkakun qe fshihet pas genjeshtres! Ka raste qe femija me ane te nje genjeshtre qe thote perpiqet te na shprehi neve nje problem ose nje nevoje qe ka. Ky mund te jete nje rast i mire qe ne te verejme problemin qe ka ai dhe te perpiqemi ta zgjidhim se bashku.
* Tregojini atij sa e demshme eshte genjeshtra! Duhe filluar nga mosha e vogel femijeve me shembuj dhe me tregime te ndryshme tregojini se sa keq eshte te genjesh. Pas gjithe kesaj n.q.se vereni qe vazhdon te genjeje, mos ia mbuloni ato, por lerini qe perfundimet negative t`i shohin vete dhe nga kjo te nxjerrin mesim.

Postime te Ngjashme:

• Mos i thuaj meshkujve keto 5 gjera
• Nese pini duhan,me pak shanse per shtatzani
• Si te humbni peshe ne nje jave
• Cfare mendojne meshkujt?
• Si ja bejne personat e famshem per te humbur peshe?

Dihet mire se ushqimi i shtatzenave eshte shume specifik, mirepo rralle kush mendon per ushqimin paraprak. Nga fillimi i shtatzenise, fetusi merr energjine dhe perberesit ushqimor te domosdoshem per zhvillimin e tij. Per kete arsye, nevojat e shtatzenes per jod, acid folik dhe hekur rriten shume shpejt.

Qe te kete sasi te mjaftueshme te ketyre materieve te nevojshme, eshte me mire qe shtatzenia te fillohet me rezerva te tyre. Mirepo duhet te kihet parasysh se nevojitet nje kohe prej 3-4 muajsh qe te krijohen sasi te mjaftueshme te rezervave. Per kete arsye eshte me rendesi qe prej momentit kur te vendosni te keni femije, te filloni me regjim te veçante te ushqimit.

Njekohesisht ky eshte momenti i permiresimit te gabimeve te deriatehershme ne ushqim, keshtu do te kufizoni sasine e yndyrave, do te rritni sasine konsumimit te lengjeve, do te krijoni rezerva te nevojshme te perberesve ushqimore, dhe nuk do te hani dy here me shume, por dy here me mire.

Qe organizmi te kete sasi te mjaftueshme te vitaminave dhe mineraleve, do te ishte ideale qe te mendoni per to para shtatzenise.

Me i rendesishem nga vitaminat eshte B9 (acidi folik). Mungesa e kesaj vitamine mund te pengoje zhvillimin normal te frytit. Nga momenti i shtatzenise nevojat per acidin folik rriten per 300-500 mg ne dite. Per kete arsye mjeket rekomandojne marrjen e preparateve shtese sapo te kuptohet per shtatzeni. Meqenese mund te ndodh qe shume vone te kuptohet shtatzenia, eshte me se miri qe acidi folik te filloje te merret nga momenti i deshires per te lindur femije. Ushqimet te cilat permbajne B9, jane sallata e gjelber, spinaqi, llojet e djathit, vezet etj.

Njeri nga problemet me te shpeshta te shtatzenat eshte mungesa e hekurit, nevojat per te cilin rriten qe nga dita e pare e shtatzenise. Hekuri eshte i nevojshem per funksionimin normal te qelizave te kuqe te gjakut dhe siguron fetusin me oksigjen. Fryti nuk ka rrezik nga mungesa e hekurit, mirepo nena e ardhshme rrezikohet nga anemia.

Jodi eshte njeri nga mineralet qe shpesh harrohet, mirepo eshte shume i rendesishem qe nga fillimi i shtatzenise, pasi qe ka rol te rendesishem ne zhvillimin e neuroneve te fetusit. Ne mungese te jodit, foshnja do te lind me peshe te vogel si dhe me çrregullime ne zhvillimin intelektual.

Postime te Ngjashme:

• Agrumet kunder tumorit
• Mungesa e Vitaminës D
• Kafeja e tepërt – prodhon fëmijë inkubatori
• Kërpudhat – ushqim i perëndive!
• Dhëmbët gjatë shtatzanisë

Rreth 20% e shtatezanive nderpriten per shkak te abortit spontan. Me nje abort spontan do te kuptojme nje abort qe ndodh per shkaqe natyrore. Ka raste qe kur kalohet peridha me e veshtire e shtazanise, mund te flitet dhe per lindje te parakohshme. Aborti spontan qe zakonisht ndodh ne tremujorin e pare te shtatzanise perjetohet rende dhe shpesh lidhet me anomalite gjenetike te fetusit ose mos pozicionimin e veses se fekonduar ne miter.

Shkaqet qe cojne ne abort.
-Shtatzania e pare.
Aborti spontan ne shtazanine e pare eshte shume i perhapur dhe kjo lidhet me pjekurine seksuale te mitres. Nese gjate konceptimit te pare kemi nje abort spontan, shtatzania e dyte ka gjasa te zhvillohet pa nderprerje.
-Gabimi gjenetik
Konsiston ne 90% te aborteve spontane dhe ka te beje me gabime ne kromozome ose sic quhet ndryshe gabime gjenetike. Kromozomet jane mikrotrupa te pranishem ne te gjtha qelizat, ne te cilat permbahen karakteristikat e personit (qe nga ngjyra e flokeve e deri tek seksualiteti i tij), pra e gjithe pasuria gjenetike e individit. Disa gabime gjenetike te pasqyruar si fillim ne nivellin kromozomik, ne qelizat e para qe nisin te formohen ne vezen e fekonduar, i japin vend me shume abortit spontan: e praktike dhe me pas anomalite jane te tilla e nuk lejojne zhvillimin normal te fetusit, dhe ne kete menyre eshte vete natyra qe e nderpret kete shtatzani, duke ndaluar fetusin te rritet e te behet nje femije.
-Shkaqet Mashkullore.
Cilesia e spermes ne shume raste mund te jete shkak per origjinen e nje aborti spontan te perseritur. Nje “spermogramma” do t`ju mundesoje juve dhe partnerit te diagnostikoni cilendo lloj anomalie ne spermen e tij.
-Anomali te mitres.
Ndodh qe qafa e mitres te hapet spontanisht dhe te lejoje renien e fetusit. Ne kete rast mjeku nenshtron pacienten ne nje ngushtim te qafes se mitres, dhe qe behet rreth javes se trete te shtatzanise. Me kete nderhyrje mjeku vendos qe qarkore rreth qafes se mitres dhe e shtrengon ate duke e bere nyje ne menyre qe te shtrendohet gypi dhe te beje te mundur zhvillimin e shtatzanise. Ky ngudhtim behet ne pjesen e qafes se mitres qe ndahet nga gypi urinar. Abortet spontane te vonshem shkaktohen pergjithesisht nga nje keqformim i mitres ose i qafes se saj.
-Infeksionet.
Disa nga infeksionet si toxoplasmosi, listeria ose disa semundje seksualisht te transmetueshme si l’Herpes, Clamidia ose Blenorragia, mund te shkaktojne nje abort spontan.
-Higjena
Nje higjene e keqe jetesore mund te jete shkak i nje aborti spontan. Nuk kemi ende prova konkrete, por disa nga faktoret qe mund te quhen si shkaktare jane:
Duhani
Alkooli
Droga
Kafeina
Stresi

* Disa Farmaceutike.

Shenjat qe na lejojne te kuptojme abortin spontan.
-Gjakederdhja
Nje nga shenjat kryesore te abortit spontan eshte dhe gjakederdhja. Te humbasesh gjate shtatzanise pak gjak nuk eshte asgje per tu shqetesuar, sepse ne shume shtatzani gjakderdhja mund te jete e dendur dhe e herepashershme. Me nje vizite tek mjeku ne keto raste do te diagnoztikoni origjinen e saj. Nese ndodh qe te keni gjakderdhje te pandeprere dhe te shumte duhet te shkoni menjehere ne urgjence dhe nje ekografi do t`iu lejoje te kuptoni dhe shikoni nese fetusi ka nje zhvillim normal apo jo. Sipas rastit duhet te ndiqni keshillen e mjekut.
-Dhimbjet
Dhimbja jo gjithmone sinjalizon abortin spontan, sepse shpesh kemi dhimbje per shkak te transformimit qe ndodh me miter ne menyre qe te mireprese fetusin qe do te rritet brenda saj. Nese dhimbjet jane te vazhdueshme dhe ngjajne me krizat urinare, jemi patjeter perpara nje aborti spontan. Ne kete rast mjeket nuk mund te bejne asgje. Nese krizat e dhimbjeve shoqerohen dhe me humbje te medha gjaku, atehere nevojitet nderhyrja e menjehershme e mjekut.

Keshillat qe duhet te ndjekim
-Si te evitojme abortinspontan?
Edhe pse nuk ka ndonje rregullim mbrekullues, nje femer mund te kontribuoje ne pakesimin e rreziqeve te nje aborti spontan. Kuptohet qe keto perkujdesje nuk mund te kene nje ritem te shfrenuar! Duke mos harruar qe je shtatzene : duhet te evitosh gjestet dhe veset e keqija te cilat mund te demtojne fetusin.

* Ndalo te pish duhan: disa studime bashkekohore kane vertetuar se femrat duhanpirse kane me shume mundesi te kene nje lindje te parakohshme dhe si rrjedhoje femije me te vegjel se normalet. Per te njejtat arsye kur je shtazene evito vendet ne te cilat konsumohet duhani.
* Perpiqu te jetosh nje jete te shendetshme: merr fryme ne formen e duhur dhe udhqehu ne formen e duhur dhe me te shendetshme per ty dhe fetusin.
* Clodhu! Ndalo cdo aktivitet fizik intensive dhe zhvillo sporte te tilla si Yoga dhe Noti.
* Evitoni streset, te cilat provokojne kontraktimin e mitres!
* Mos pini asnje ilac pa keshillen e mjekut.
* Mbrohu nga semundjet seksualisht te transmetueshme.

Ajo qe vjen pas abortit
-Mos dramatizo!
Duhet te dish se nuk ka asnje arsye se perse te ndodh aborti edhe nje here te dyte.
-Ke nje abort spontan ndersa je ne shtepi?
Mblidh mbetjet e produktit te abortit dhe vrapo ne nje laborator analizash per anatomopatolologine per t`i analizuar: rezultatet do te jene te nevojshme per te ardhmen…
-Mos rri ne vetmi me vuajtjen tende!
Humbja e nje femije shpesh perjetohet ne nje gjendje zie. Nena vuan dhe ka tendencen qe te marre fajin te gjithin per vete. Nese te ndodh, perseriti vetes tende se kjo nderprerje ishte pasoje e nje keqformimi dhe ji shpreseplote per shtatzanine tende te ardhshme.

Disa terapi mund te te ndihmojne.
* Masazhet ndihmojne ciftin t`i komunikojne partnerit vujatjet e tyre. Masazhi mund te ndihmoje ne rikuperimin e dialogut ne cift.
* Nje psikoterapeut mund te te ndihmoje te kapercesh gjithcka: mund te jete rezultative edhe per te filluar nje terapi familjare ne rastet kur e gjithe familja per ate qe ndodhi mban zi.
* Agopuntura ne keto raste eshte shume e rekomandueshme: aget e vendosura ne gryke dhe neper venat kryesore, ndihmojne ne forcimin e organizmit dhe rikonstruksionin edepozitave te gjakut.
* Fol shume, shume per dhimbjen tende.
* Vishu me te kuqe! Kjo ngjyre ka vecorine e prodhimit te hemoglobines.

Prit edhe pak perpara se te konceptosh foshnjen tjeter. Eshte e rendesishme te presesh nga gjashte muaj deri ne nje vit per te formuar nje shtazani te re.
Postime te Ngjashme:

• Vaksine e re per grate
• Tumori ne stomak edhe prej ushqimit te gabuar
• Ta besh per vete
• Per nje lekure te bukur
• Kujdesi per duart

Muaji i pare i jetes eshte nje periudhe pershtatjeje me realitetin e tyre te ri. Bebet shikojne fytyrat e prinderve dhe i veshtrojne ne sy.

Kjo periudhe fillon me te ashtuquajturen “buzeqeshje shoqerore”, te cilen e leshojne kur shohin prinderit apo kur prinderit u flasin atyre. Nese u vihet gishti ne dore, bebet do ta shtrengojne dhe nuk do ta leshojne pa vullnetin e tyre. Gjate muajit te dyte dhe te trete, fillojne te grene koken, qe e mbajne lart te palekundur. Ato fillojne te belbezojne apo te artikulojne tinguj. Mund te mbajne objekte me te dyja duart apo te ndjekin me sy objekte qe levizin. Gjithashtu mund te shohin duart e tyre.

4 MUAJSH

Bebet ka shume te ngjare te ndjekin objekte me sy, te perpiqen t’i kapin dhe t’i fusin ne goje. Gjithashtu belbezojne vazhdimisht dhe me gezim. Ato mund te kontrollojne levizjen e kokes. Nese jane shtrire me shpine, perpiqen te nderrojne pozicion duke u rrotulluar dhe nese jane shtrire me bark, do te mbeshteten me krahe per te ngritur koken.

Ne fund te muajit, mund te stimulohen duke i mbeshtetur ne nje jastek, ne menyre qe muskujt e shpines te forcohen dhe me ne fund te qendrojne vete.

5 DERI 7 MUAJSH

Gjate muajit te peste, bebet fillojne te qendrojne ndenjur jo vetem duke pushuar me kerdhokull, por edhe me krahe, nje pozicion i njohur si trekembesh. Ndersa mesojne te kene vetebesim dhe muskujt e tyre forcohen, dalengadale do te ulen ne pozicionin vertikal. Kjo eshte gjithashtu periudha kur fillojne te hane ushqim te bute, jogurt etj. Mes muajit te gjashte dhe te tete, u dalin dhembet qendrore te poshtem. Pergjate muajit te shtate bebet kane fituar aftesine te kalojne nje objekt nga njera dore ne tjetren dhe fillojne te imitojne tinguj. Per sa i perket gjuhes, ata flasin dyrrokesha (ba-ba).

8 MUAJSH

Gjate ketij muaji, bebet tregojne se jane te afte t’i levizin duart me lirshem. Fillojne te godasin objekte ne tryeze dhe pelqejne t’i hedhin ato ne dysheme. Kur objektin e kane larg, do te zgjaten ta kapin. Ato qendrojne ndenjur pa mbeshtetje dhe mund te mbajne shishen e qumeshtit. Pergjigjen kur i therrasin me emer
dhe thone ma dhe ba. Gjate ketij muaji bebet mund te mos duan te ndahen nga nena. Edhe ato qe jane mesuar te qendrojne pa nenat per pak kohe, tregojne ndjenja te forta pakenaqesie ne pranine e te huajve (babai dhe nena jane te vetmit njerez qe njohin). Kjo mund te rezultoje ne nje gjendje te forte angeshtie dhe parehatie. Dhembet e siperm qendrore u dalin mes muajit te 8-te dhe te 10-te.

9 DHE 10 MUAJSH

Bebet fillojne te fitojne levizshmeri.Fitojne siguri te zvarriten lirshem dhe kerkojne zona ku te gjejne mbeshtetjen per t’u ngritur. Fillojne te bejne gjeste dhe perdorin duart per t’i perplasur dhe per te pershendetur. Aftesia e tyre e re eshte mbajtja e objekteve te vogla me te ashtuquajturat “piskatore”, qe formohen me gishtin e madh dhe gishtin tregues. Ato shkojne pas objekteve qe kane hedhur vete, edhe nese ato jane prapa tyre. Mund te njohin persona jashte familjes dhe te kujtojne situata me ta. Menyra si reagojne ndaj çdo situate varet nga kenaqesia qe kane marre (apo nuk kane marre) nga ajo situate. Gjate muajit te 10-te fillojne t’u dalin dhembet e siperm anesore. Bebet mund ta njohin veten para pasqyres dhe vazhdojne te perserisin fjale te thjeshta si ma, ba, tata.

12 MUAJSH

Bebet ecin me pak ndihme, duke perdorur duart e te rriturve per te ruajtur ekuilibrin. Ata fillojne te ndihmojne nenat e tyre, kur ato i veshin, dhe fillojne te ndjekin urdhra te thjeshta. Gjithashtu mund te perdorin gishtat per te treguar objektet qe duan. Nese u jepen dy kuba, ato mund t’i ngrene njeri pas tjetrit. Ato pelqejne te kapin nje objekt qe ka rene pertoke apo te kerkojne nje qe u ka humbur nga syte. Kane me shume parapelqime dhe mospelqime dhe e dine se çfare duan dhe çfare nuk duan, si dhe çfare qendrimi te mbajne ne varesi te situates. Po ashtu, mund te njohin te afermit ne fotot qe shohin. Ne moshen 1-vjeçare bebet do te kene tete prej njezet dhembeve te qumeshtit, meqe gjate muajit te dymbedhjete do t’u dalin dhembet e poshtem anesore.

MES MUAJIT TË 13-e DHE 15-e

Bebet tashme ecin pa ndihme. Fjalori i tyre eshte zgjeruar dhe perdorin shume fjale, edhe pse nje e nga nje; ato ende nuk dine si te formulojne nje fjali, por edhe nese e bejne, fjalia nuk permban me shume se dy fjale. Ato
mbledhin se bashku te gjitha objektet me te cilat luajne dhe i bejne grumbull. Nese u jepet nje laps dhe nje cope leter, fillojne te vizatojne viza. Duket se jane te interesuara ne ate qe hane, duke treguar kenaqesi ne fytyre dhe
duke bere shenja kundrejt asaj qe pelqejne dhe duke refuzuar fuqishem ato qe nuk pelqejne. Mund te tregojne dhe mund te emertojne shume pjese te trupit. Gjate kesaj kohe, goja e tyre do te forcohet me 4 dhembe te rinj: paradhemballet e paraç

18 MUAJSH

Femijet fillojne te flasin me rrjedhshem. Tashme dine mes pesembedhjeteFemijet fillojne te flasin me rrjedhshem. Tashme dine mes pesembedhjete dhe njezet fjaleve dhe formojne fjali jo me te gjata se dy fjale Po ashtu, fillojne te hane vete dhe ndihmojne kur i veshin. Nese u jepen kube per te luajtur, ato ngrene njeri pas tjetrit vetem tre apo kater prej tyre. Gjithashtu fillojne te kerkojne gjera duke perdorur emrat perkates. Njera prej lodrave me te cilen luajne behet me e parapelqyera dhe ato tregojne perkujdesjen dhe pelqimin e tyre ndaj saj. Ne te njejten kohe fillojne te tregojne dashurine e tyre ndaj njerezve qe u qendrojne afer. Nderkaq mund te ecin se prapthi dhe te hedhin nje top. Mes moshes 1 vjeç e gjysme dhe 2-vjeçare, atyre do t’u kene dale te gjithe dhembet e qumeshtit, meqe tani jane shfaqur edhe kater dhembet e qenit.

24 MUAJSH

Bebet 2-vjeçare jane shume te levizshme. Meqe kjo eshte koha kur mesojne te koordinojne kembet per t’i ngritur lart dhe per t’i ulur poshte, duhet te tregohet shume kujdes, sepse pelqejne shume ta bejne kete dhe do ta provojne sa here qe shohin nje shkalle. Fjalori i tyre eshte me i gjere dhe mund te formulojne fjali me deri ne tri fjale, edhe pse ende nuk perdorin shume folje; nese e bejne kete, do te ngaterrojne kohet. Ata mund te thone emrin e tyre dhe mund te njohin, te tregojne dhe te emertojne shume pjese te trupit. Mund te ndertojne nje kulle me 6 kuba. Nga ky çast dhe deri ne 2 vjeç e gjysme, ata do te kene perfunduar procesin e dhembezimit me kater dhemballet e dyta. Keta njezet dhembe te qumeshtit do t’i kene derisa te mbushin pese apo gjashte vjeç, atehere kur te fillon zevendesimi me dhembet e perhershem.

30 MUAJSH

Bebet jane shume te afta te koordinojne levizjet, veçanerisht me gjymtyret e poshtme. Kjo mund te shihet kur kercejne me te dyja kembet njeheresh dhe kur godasin nje top qe u pasohet. Kete e bejne aq shpesh sa keto lojera do te behen te parapelqyerat e tyre.Nderkaq fillojne te heqin viza ne copa letre me lapsa te ndryshem, qe i zgjedhin vete, ngaqe tashme dine t’i dallojne ngjyrat e ndryshme. Kjo aftesi e re per te koordinuar levizjet ben qe bebet te hane dhe te vishen vete. Kur i pyesin, ato mund te thone emrin, moshen dhe mund te dallojne gjinine e tyre. Po ashtu fillojne te formojne fjali te gjata dhe te njohin kafshet dhe objekte te ndryshme kur shfletojne libra, nje tjeter veprimtari qe ato e pelqejne shume.

36 MUAJSH

Ne kete kohe, bebet behen fjalamane te vertete. Formulojne fjali me kater apo pese fjale, pasi mund te thone mes tridhjete deri pesedhjete fjaleve, edhe pse mund te marrin vesh dhe te dine kuptimin e dyqind apo treqind fjaleve. Tanime fillojne te ngasin nje biçiklete me tri rrota apo edhe nje biçiklete te vogel me dy rrota, per sa kohe qe jane nen vezhgimin e te rriturve. Ato pershkruajne menjehere vizatimet
apo situatat nga librat qe u lexohen. Kur u jepet nje laps dhe nje cope leter, mund te zbatojne udhezime te thjeshta, si per shembull te vizatojne brenda apo jashte vizave dhe, nese kane nje model, mund te kopjojne simbolet e nje rrethi.

Postime te Ngjashme:

• Mungesa e Vitaminës D
• Kanceri i Gjirit
• Mami, tani unë pi vetë me filxhan..
• Për një gjoks te “bukur”, bebet sakrifikohen për qumesht
• Paracetamoli, zgjidhja per qetesine e femijes?

Frazeologjia angleze e pershkruan kete frut keshtu: “Nje molle ne dite, i thote mjekut ik”, qe do te thote se efektet e saj jane te shumta dhe mjaft kurative. Ne baze te nje studimi qe ka bere studioja e njohur e dietave “San Xhorxh” ne Londer, vihet re se mes 50 personave te cilet kane mbajtur diete me fruta, ata qe kane perdorur mollen si diete kane mundur te humbasin disa kilograme brenda dhjete diteve, pa demtuar organizmin. Studiuesit tregojne se ne shumicen e rasteve aplikimi i dietave behet shkak per prishjen e regjimit te shendetit tone, duke pasur efekte negative mbi shendetin. Nderkohe qe me mollen nuk ndodh keshtu. Me te gjitha vlerat ushqyese qe ka fruti i molles, ai arrin qe te mbaje trupin ne nivel normal, si dhe duke eliminuar dhjamerat e teperta. Flavonoidi, arrin te fute ne aksion fibrat e trupit tone, pa demtuar organizmin, nderkohe qe aksioni do te ndihmohet nga vitamina C, e cila ben te mundur djegien e te gjitha lendeve te demshme qe gjenden ne trup dhe shkaktojne mbipeshen, siç eshte kolesteroli dhe disa oksidante te tjere, te cilet behen shkak per plakjen e parakohshme. Ne 100 grame molle do te gjejme 40 kalori, 10 grame sheqerna, potas, nderkohe qe ajo permban njekohesisht vitaminat B dhe C, acidin nitrik dhe acidin malik. Vitamina B1, e cila gjendet me shumice te molla, te ndihmon te heqesh lodhjen, nervozizmim si dhe mungesen e oreksit, ndersa vitamina B2 i mbron muskujt e gojes, riforcon floket dhe shmang rudhat, ndersa acidi nitrik dhe ai malik bejne te mundur shkrirjen e ushqimeve te renda ne stomak, ne menyre qe te mos e lodhin ate, ndersa vitamina C sherben per te dezinfektuar te gjithe organizmin dhe veçanerisht aparatin e te ushqyerit si dhe arrin te djege te gjitha mikrobet e ndryshme qe gjenden pergjate saj.

Si ta fillojme?

Ne darke sugjerohet qe te shkojme per te fjetur duke pire fillimisht nje gote me leng molle. Kujdes nese lengu qe pini eshte qind per qind leng molle, ne menyre qe edhe dieta te arrihet plotesisht. Nderkohe qe ne mengjes e nisim diten serish me nje leng molle te fresket. Rreth ores njembedhjete fillojme dhe qerojme nje kokerr molle, pasi ta presim ne feta e vendosim ne nje pjate dhe me pas derdhim mbi te pak leng limoni. Efekti i kurativ eshte shume i madh, nderkohe qe arrin te mbaje ne nivele te pranueshme edhe lekuren e fytyres. Gjate paradites sugjerohet ngrenia e gjysmes se kokrres se molles, nderkohe qe orari tjeter i fillimit te dietes eshte ai i pasdites, rreth ores kater ose pese. Duhet te kemi parasysh qe limiti midis periudhes se pare dhe asaj te dyte, te mos jete me shume se pese ore. Pra nese kemi ngrene gjysmen e molles ne oren 11, gjysmen tjeter duhet ta hame pas pese oresh, pra ne oren kater te pasdites. Nderkohe qe ne mbremje nese deshironi, mund te jeni tolerante, duke ngrene nje darke te lehte, por mos harroni se nese do te hame ushqime gjate dietes, efektet do t’i shihni me vonese. Nderkohe qe mos harroni keshillen qe ju kemi dhene ne fillim para se te shkoni per te fjetur; serish nje gote me leng molle, ne menyre qe te kompletoni dieten e dites suaj. Nese vazhdoni keshtu per dhjete dite, atehere do te shihni se do te humbisni pothuajse nje kilogram ne dite dhe ne rast se nuk i qendroni asaj besnik, atehere serish do te shihni se do te keni humbur disa nga kilet tuaja te teperta. Nderkohe qe brenda dietes se sugjeruar, ju sugjerojme qe ta kompletoni ate me ane te nje maske. Pasdite per te gjitha ata persona qe e shohin se po i shtohen rudhat e fytyres, mund te perdorin nje maske, e cila perbehet nga feta te holla molle si dhe nje gote qumesht. E mbajme ate per 45 minuta dhe me pas e pastrojme me uje te ftohte, ne menyre qe te aroma e molles te mbetet per nje kohe te gjate ne epidermen e lekures, duke sherbyer si nje tonik perfekt i saj.

Mollet qe mund te na hyjne ne pune

Mos harroni se ne treg gjenden shume lloje mollesh. Mendoni se 7 mije varietete kultivohen ne te gjithe boten, te gjitha me aroma, ngjyra dhe madhesi te ndryshme, qe do te thote se efektet nuk jane njesoj. Nder me te zakonshmet dhe qe ka me shume efekt, jane mollet renete, limonelat dhe te famshmet Granny Smith. E para ka efekt vertet te madh, nese do te perdoret ne dieten e sugjeruar. Origjina e molles si frut, vjen nga vendet e Azise Qendrore dhe asaj Perendimore, i cili kultivohet prej shekujsh ne te gjithe boten. Mollet me te mira per dieten tone jane ato me ngjyre te gjelber, kjo per faktin se ato permbajne shume sode dhe menjehere sapo hyjne ne organizem hyjne ne veprim te menjehershem me acidet e tjera te trupit. Kujdes, mos i vendosni mollet ne nje vend me frutat ose perimet me gjelle, pasi ajo prodhon nje gaz natyral qe eshte etileni, se bashku me bananet dhe pjeprin, qe mund te prishe edhe ushqimet e tjera qe gjenden aty. Mollet jane shume te pasura me fibra dhe ndihmojne per te mbajtur ne nivelin baze kolesterolin si dhe parandalojne kancerin. Me ane te nje molle ne dite, ne sigurojme 20 per qind te fibrave te nevojshme ne nje dite, po kaq kalori dhe yndyrna, me perjashtim te kolesterolit. Ne rast se nuk doni t’i hiqni molles lekuren, pastrojeni ate me leng limoni, portokalli ose ananasi, ne menyre qe efekti i dietes se sugjeruar te jete sa me i plote dhe i efektshem.

Efektet e molles

Ne 100 grame molle do te gjejme :
40 kalori
10 grame sheqerna
Potas
Vitamina B dhe C,
Acidin nitrik dhe acidin malik.

Efektet e molles
-Vitamina B1, largon lodhjen, nervozizmin si dhe mungesen e oreksit
-Vitamina B2, forcon muskujt e gojes, riforcon floket dhe shmang rudhat
-Acidi nitrik dhe ai malik shkrijne ushqimet e renda ne stomak
-Vitamina C, dezinfekton organizmin dhe aparatin e te ushqyerit

Postime te Ngjashme:

• Dieta e ditëve të ftohta
• Kolesteroli mundet me oriz te kuq dhe te jeshilta
• Vitaminat – Sa pak të efektshme
• Çokollatë të zezë për të ardhme të ndritshme
• Mungesa e Vitaminës D

Specialistet te cilet theksojne se ne qumeshtin e nenes dhe ne ushqimin artificial per bebet nuk ka ne menyre te mjaftueshme vitamine D, shprehen se kjo duhet tu jepet atyre me ane te shurupeve te ndryshme. Sipas nje studimi te bere nga mjeket e spitalit Children Hospital ne Boston, rezulton se tek 40 per qind e femijeve ka mungese te vitamines D. Sipas tyre, niveli i vitamines ndryshon nga femijet esmere dhe te bardhe. Specialistet e pediatrise shprehen se per te plotesuar keto mungesa, nevojitet qe te perdoret per mese 400 dite vitamina D e pergatitur ne trajte shurupi.

Sipas studimit ne fjale, qumeshti i nenes permban dhjete here me shume vitamine D se qumeshti artificial. Specialistet thone se femijeve duhet tu jepen ushqime te tilla si vaj peshku, qumesht, leng portokalli etj, pasi keto permbajne me shumice vitaminen ne fjale. Sipas tyre, vitamina D eshte mjaft e rendesishme per organizmin e femijes, mungesa e se ciles mund te shkaktoje semundje nga me te ndryshmet si ato te zemres, shkrirje te kockave, diabet, Skleroz e deri tek ato kanceroze.

Postime te Ngjashme:

• Ushqime qe na dhurojne bukuri
• Niveli i ulët i vitaminës D shkakton kancer
• Trajtime per syte
• Ushqimet e bukurisë
• Kujdes me mbipeshen te femijet!

Pas nje shtatzenie te planifikuar ashtu siç eshte e nevojshme vizita te gjinekologu eshte e domosdoshme te behet nje vizite edhe tek dentisti. Ne kete vizite eshte mire te behet kontrolli brenda gojes dhe radiografi per te parandaluar problemet gjate shtatzanise. Keshtu duhet shpetuar nga frika qe ne çdo çast mund te keni dhimbje dhembi, keshtu kaloni nje shtatzani te qete.

* Problemet qe mund te dalin ne lidhje me dhembet

Dhembet e pjekurise: keto mund te qendrojne per vite pa nxjerre problem. Nese keni nje dhemb pjekurie te cilit I eshte formuar nje xhep, eshte gjysme i hapur, ose eshte i mbushur siper me mbeturina ushqimore, para se te planifikoni shtatzanine duhet ta hiqni qe te shpetoni nga ky problem. Sepse mund te shkaktoje dhimbje te fuqishme dhe infeksion. Zgjidhja e ketij problemi eshte antibiotiku, rontgeni (grafia) dhe ne shumicen e rasteve heqja (shkulja).

Dhembet e prishur: Mes 3 ose 6 muajve mund te behen prishje te vogla. Po qe se keni edhe nje prishje fare te vogel te dhembit duhet ta vizitoni para shtatzanise.

Mishrat e dhembeve: Nese keni mishin e dhembit me dhimbje,te fryer apo me rrjedhje gjaku duhet patjeter qe ta vizitoni para shtatzanise sepse keto simptoma do te shtohen. Dhe nese keni nje problem te tille me dhembet pa i kontrolluar te gjithe mos planifikoni shtatzani. Sepse ne te kundert mund te perballeni me lindje te hershme apo me lindje te bebes nen peshe. Edhe nese nuk keni asnje problem duhet te beni nje pastrim dhe te merrni mesim mbi higjenen dhe perdorimin e furçes. Mos harroni te vizitoni dentistin njehere ne 3 muaj pasi keni ngelur shtatzene.

* Çfare problemesh dhe ndryshimesh ndodhin ne strukturen e dhembit dhe te gojes gjate shtatzanise

Grate jane te ndjeshme ndaj semundjeve te mishrave te dhembeve per arsye te levizjes se menjehershme te nivelit te estrogjenit dhe te progesteronit. Nese nuk behet pastrimi i mire i dhembeve nga mbetjet ushqimore mund te formohet gingivitis (infeksion i mishrave te dhembeve). Mishrat e dhembeve i keni te fryer dhe te skuqur , me gjakosje. Qe te mos ndodh kjo duhet nje larje e kujdesshme dhe nje perdorim i mundshem i fillit dentar. Gjate shtatzanise mund te formohen tumore te mishit te dhembeve. Keto nuk jane te demshme, dhe ne nje kohe te shkurter pas shtatzanise zhduken. Te vjellat e shpeshta gjate shtatzanise çojne ne acidizim te mishrave te dhembeve dhe mund te behet shkak per prishje. Nga ky problem mund te shpetohet me nje larje te mire dhe me nje kujdes te dhembeve. Por jo larja e dhembeve menjehere pas te vjellave ku acidi eshte ne maksimum. Me e mire eshte qe pas vjelljes te shperlajme gojen me H 2O dhe te presim 20-30 minuta dhe pastaj ti lajme me furçe. Nese nena shtatzane shqetesohet nga larja e shpeshte e dhembeve me furçe dhe ndien shqetesime ne stomak, larja e gojes vetem me uje madje luan rol te rendesishem ne largimin e acidit nga goja. Mes njerezve ka nje bindje qe bebja merr kalciumin e dhembeve te se emes. Por nese nena me ane te ushqimit merr kalcium te mjaftueshem nuk ka asnje prolem. Nese e ka te pamjaftueshme atehere fillimisht do ti plotesohet nevoja e bebes. Kalciumi qe nevojitet nuk sigurohet nga dhembet por nga kockat e gruas shtatzane. Nese gjate shtatzanise dhembet u prishen me shpejtesi nuk duhet te fajsoni femijet sepse kjo nuk ndodh si rezultat i marrjes se kalciumit por si rezultat i mos kujdesjes per gojen. Vetem lani dhembet pak me kujdes dhe vizitoni dentistin.

* A mund te ndahet shendeti I dhembit ne periudha gjate shtatezanise

3 mujori i pare (perioda e pare). Ështe periudha me delikate dhe me e shpejte e formimit te bebes, Ne kete periudhe, pa ngelur te detyruar, duhet te vizitojme grate shtatzena. Ne te njejten kohe kjo periudhe eshte periudha ku shfaqet me teper prishja e mishrave te dhembeve dhe shtimit te gjakosjeve. Ne kete periudhe eshte mire te behet nje pastrim i dhembeve nga gurezat dhe nje edukim ne lidhje me higjenen dhe larjen e dhembeve.

Periudha e 2-te (3-6 mujore). Eshte periudha ku mund te behet cdo gje pervec grafive apo heqje dhembi.

Nese keni nje problem dhe e lini pas dore ne kohen kur shtatzania ka perparuar, dhimbjet e mundshme mund te behen shkak per lindje te shpejte (te hershme). Nese para shtatzanise nuk keni vizituar dot dentistin patjeter bejeni kete ne 3-6 muajt e pare te shtatzanise.

* Çfare duhet te bejme ne rast infeksioni ose pishjes se dhembit gjate shtatzanise?

Vizitat ne lidhje me kete çeshtje behen lehtesisht gjate 3 dhe 6 muajsh. Nese shfaqet ndonje problem gjate periudhes 1-3 mujore dhe eshte e pamundur te pritet dhe disa muaj te tjere mund te nderhyhet. Ose perndryshe me aplikime te perkoheshme pritet deri ne periudhen e dyte. Nese gjate 6-9 mujorit te shtatzanise nuk ka dhimbje te forta, me zgjidhje te perkohshme behet e mundur shtyrja e nderhyrjes ne perfundim te shtatzanise.

Me e drejte eshe qe shtatezana ne çdo periudhe te shtatzanise te shkoje dhe te konsultohet me specialistin dhe sipas veshtiresise se rastit te merret vendimi. Nese gjendja shendetsore dhe shpirterore e shtatzanes eshte e mire atehere ajo kurdohere mund te heqe dhemb, mund te vizitohet dhe te beje mbushje. Sepse ne te kundert stresi qe mund te vije nga dhimbja mund te jete e rrezikshme per beben.

* Ruajtja e dhembeve nga prishja tek shtatzanat

Per shkak te ndryshimit hormonal misherat e dhembeve dhe dhembet behen me delikat prandaj ne kete periudhe duhet treguar me teper kujdes. Kur ngadalesohet rrjedhshmeria e peshtymes zvogelohet dhe larja e mishrave te dhembeve. Veçanerisht ne muajt e pare te shtatzanise te vjellat e bejne peshtymen me acidike keshtu qe tendenca per prishje te dhembeve dhe shperlarja me uje e dhembeve rritet ndjeshem. Larja e shpeshte e dhembeve dhe shperlarja me uje te bolshem te gojes mjafton per te ulur ndikimin e ketyre mbetjeve negative tek peshtyma.

Perdorimi i antibiotikeve gjate shtatzanise, a mundt te jete i demshem per dhembet e bebes?

Perdorimi i antibiotikeve ne periudhen e shtatzanise ne menyre te ndergjegjesuar mund te behet shkak per probleme me serioze se problemet e dhembeve. Nuk duhet te perdoren ilace pa keshillen e mjekut gjate shtatzanise. Veçanerisht 3 mujorshi i pare eshte shume delikat. Ka nje antibiotik qe behet shkak per prishjen e ngjyres dhe struktures se dhembeve, “Tetraciklina”. Keto antibiotike nuk duhen perdorur gjate shtatzanise duke bere perjashtim ndonje rast te veçante.

* Gjate shtatezanise a mund te bej grafi dhembi?

Nese duhet per diagnostifikim mund te behet maksimumi nje ose dy here. Grafia e perdorur tek dentisti e ka rrezen e dobet dhe bebeja eshte shume larg ndikimit te rrezeve. Por prape nuk duhet lene pas dore mbulimi i barkut me mbulese plumbi gjate ketij veprimi.

Per shendetin e dhembeve te bebes çfare duhet te bej gjate shtatzanise?

Ushqyerja e ekulibruar, shendeti dhe qendrimi larg perdorimit te ilaceve jane disa prej rekomandimeve. Çdo gje zhvillohet ne menyre te panderprere. Kalciumi, fosfori dhe minerale te tjera merren nga qarkullimi i gjakut te nenes dhe perdoren per zhvillimin e dhembeve te bebes dhe asgje tjeter veç ushqyerjes keq te nenes nuk ndikon ne kete zhvillim. Te gjithe e dime se fluori eshte i rendesishem ne zhvillimin e dhembeve por per dhembet e bebes ne barkun e nenes nuk ka ndonje ndikim fluorizimi nepermjet ilaceve. Pra nuk ka ndonje dobi ne marrjen ekstra te flourit.

* Ka ca gjera qe duhen shmangur gjate shtatzanise :

Rrini larg infeksioneve. Ne rast se do keni temperature nga nje virus apo infeksion, ekulibri delikat i kripes se fosforit apo te kalciumit ne gjak mund te prishet. Dhe kjo mund te prishe cilesine dhe sasine e struktures se dhembit qe po zhvillohet gjate asaj periudhe.

Edhe ne rast te rekomandimit nga ana e doktorit, brenda mundesive duhet te rrihet larg antibiotikeve me permbajtje tetraclikline. Tetraciklina njollos dhe prish ngjyren e dhembeve te qumeshtit dhe te perhershem. Tashme ky antibiotik nuk po perdoret me nga doktoret.

Ushqehuni mire: te ushqyerit mire ashtu siç eshte i rendesishem nga çdo aspekt edhe nga kendveshtrimi i shendetit te dhembeve eshte shume i rendesishem. Nje pike tjeter e rendesishme eshte edhe ndikimi qe mund te kene dhembet e femijes nga lindja e hershme. Shkak per kete eshte mos plotesimi mineral i pjeseve te dhembit qe ben qe dhembi te jete me pak i qendrushem. Dhembet e femijeve te lindur nga nje lindje e hershme kerkojne me teper vemendje. Femijet e lindur ne kohe jane me te qendrueshem ndaj ketij problemi.

* Vizita e pare tek dentisti

Kur bebeja juaj te jete 6 muajsh do te filloje ti duket dhembi i pare i qumeshtit. Ne çast kur shihni dhembin e pare te qumeshtit eshte mire te rezervoni nje takim me mjekun dentist. Nga kjo vizite do te mesoni shqetesimet qe mund te dalin me prapa ne lidhje me dhembet, mishrat e dhembeve dhe qiellzen e gojes. Po ne kete vizite do te informoheni per gjerat qe duhet te keni kujdes, si zhvillimi i nofullave dhe fytyres dhe problemeve me dhembet e qumshtit. Kete lloj vizite e quajme “vleresim i gojes, dhembeve te bebes se shendetshme”. Kontrolli tjeter do te behet kur femija te mberrije ne moshen 3-5 vjeç, ku do te behet vleresimi i pergjithshem i gojes dhe dhembeve. Ne kete vizite do te mesohet larja e dhembeve dhe ushqyerja. Duke u praktikuar fluor siperfaqesor do te rritet rezistenca e dhembeve. Por detyra e prinderve nuk mbaron vetem me dergimin e femijes tek mjeku stomatolog por duhet ta beje dentistin te pelqyer edhe tek femijet.

• Perpiquni qe para vizites se dentistit, femija ta kuptoje si aventure argetuese.
• Viziten te mjeku duhet ta beni ne nje çast kur femija eshte i çlodhur
• I tregoni ngjarje argetuese me dentist.
• Ne shtepi ne forme loje i kontrolloni gojen njeri tjetrit.
• Jepuni rendesi dhembeve dhe beni qe dhe femija juaj ta kuptoje kete.

Dhe te gjitha keto do te bejne te mundur qe femija te shkoje me deshire tek dentisti, te doje dhembet dhe te kujdeset per to.

Postime te Ngjashme:

• Dhëmbët gjatë shtatzanisë
• Dija parandalon rrezikun
• Ju pëlqejnë fotot e bebeve? Disa sekrete…
• Bukuria e thonjve
• Tumori ne stomak edhe prej ushqimit te gabuar

Shkencetaret amerikane kane zbuluar se ndikimet negative ne sperme, te shkaktuara nga papastertia e ambientit ose shprehite e pashendetshme, siç eshte pirja e duhanit ose konsumimi i tepert i alkoolit, mund te trashegohen ne shume gjenerata.

Ështe zbuluar se roli i babait ka ndikim me te madh ne shendetin e femijes se tij, sesa eshte menduar deri tani. Per kete arsye meshkujt duhet kene kujdes te madh, sepse shprehite e keqija nuk i demtojne vetem ata, por edhe pasardhesit e tyre.

Studimet mbi spermen e minjve (nga Shoqata Amerikane per Perparimin e Shkences -AAAS), kane treguar se veprimi i substancave te demshme kimike ndikon se paku ne kater gjenerata pasuese te minjve. Gjate testimit eshte perdorur substanca antimikotike, vinclozolin, e cila çrregullon funksioni e hormoneve te gjitaret. Kjo substance ka ndikuar ne gjenet e spermes se minjve, ndersa lidhet ngushte edhe me kancerin e prostates.

Edhe pse eshte perdorur substance e caktuar kimike dhe per eksperiment jane perdorur minjte, shkencetaret mendojne se e njejta gje ndodh edhe te njerezit. Edhe alkooli edhe nikotina gjejne rrugen e tyre drejt spermes dhe sasia e tepruar e tyre ndryshon ADN e spermes.

Te rinjve u keshillohet te jene te kujdesshem dhe te bejne nje jete sa me te shendetshme, sepse ajo qe mund t’ua trashegojne pasardhesve te tyre eshte me se shpeshti kancerogjene.

Postime te Ngjashme:

• Studimi, një proteinë që ngadalëson plakjen
• Ushqimi i tepërt e dëmton trurin
• Shkencëtarët zbuluan hormonin e “moshës kalimtare”
• Çokollatë të zezë për të ardhme të ndritshme
• Gjurmë gjenetike në çrregullimet e gjumit

Sindroma Down mund te korrigjohet fale nje kure paralindjeje. Ne vazhden e nje kerkimi te National Institute of Health ne Bethesda eshte arritur per momentin te shihen pasojat ne dy minj, te cilet kishin probleme te kesaj sindrome.

Disa eksperte mendojne se ne baze te sindromes ka edhe disa faktore pertej ceshtjes se kromozomeve. Te dhenat e nje kure te mundshme jane publikuar ne revisten “New Scientist e Obstetrics and Gynecology”.

Doktoresha Catherine Spong, koordinatore e studimit dhe kerkimit te bere shpjegon qe fale nje kure mund te eleminohet efekti qe sindroma Down ka mbi dy proteina, Nap e Sal, qe shkaktojne pasoja ne zhvillimin mendor.

Per te pare efektet studiuesit kane mbajtur ne vrojtim dy grupe minjsh me kete sindrome. Njeri ne trajtim para lindjes dhe tjetri pa trajtim. Rezultatet ishin befasuese, por megjithekete kerkuesit jane te rezervuar. Kjo, sepse, edhe pse terapia ka dhene rezultate mbi minjte, nuk eshte e thene qe te kene te njejtin reagim edhe tek njerezit.

Para se te eksperimentohet tek njerezit kerkuesit duhet te ndjekin per nje periudhe eksperimentet per te pare efektet pozitive ne vazhdim e siper te kures.

Nese ne te ardhmen kura do te jete efikase, atehere lajmi i mire per te gjithe do te jete i mirepritur. Do te kete nje permiresim te jetes se mjaft personave.Postime te Ngjashme:

• Gjurmë gjenetike në çrregullimet e gjumit
• Paracetamoli, zgjidhja per qetesine e femijes?
• Femra llafazane? Nuk eshte e vertete.
• Vitaminat – Sa pak të efektshme
• Ulliri mbron nga kanceri i gjirit

Mundesia qe femijet te pesojne aksidente te ndryshme shtepiake ne kohen qe i jane besuar gjysherve eshte shume here me e paket, ne krahasim kur ata qe rrine me mamate, ose kur jane ne ambiente te tjere, shkolle, kopsht apo çerdhe.

Kete e ka treguar nje studim i publikuar ne revisten “Pediatrics”, qe jep disa te dhena lidhur me kujdesin e femijeve kur ata i jane besuar gjysherve.

“Nga vitet 70 e deri ne ditet e sotme numri i mamave qe punojne e ka bere te domosdoshme pranine e nje tjeter figure qe te kujdeset per femijet. Mesueset e sotme jane te pergatitura per tu kujdesur per femijet. Ne shkolla ndiqen protokolle

te hartuara nga ekspertet(mjeke e psikologe) per te perballur risqet per shendetin psiko-fizik te femijeve”- lexohet ne artikullin e publikuar.

Sipas te njejtit studim, nuk eshte nje rast qe reziku i incidenteve dhe i frakturave te ndryshme eshte me i vogel ne shkolla se sa ne banesa. Vetem nese, ne mbrojtje te femijeve nuk jane gjysherit. Me gjyshet ne shtepi, incidentet qe i ndodhin me te vegjelve jane me te pakta.

Eksperience me e madhe, aftesi per te nderhyre dhe aftesi njohjeje e situateve te rrezikut, lidhje afektive dhe nje vemendje shume me e madhe qe i kushtohet femijes; jane disa nga arsyet qe percaktojne ekspertet.

Gjysherit me pak fjale mund te percaktohen si mbrojes shume te mire te femijeve.

Studimet e ndryshme kane treguar se femijet qe rriten ne kete menyre ndihen shume te kenaqur. Por, gjithcka eshte reciproke. Pasi studiuesit sqarojne se perfitimi ne kete rast vjen edhe per gjysherit.

Kujdesi per femijet i ben ata te ndihen me aktive, me te lumtur, i ben te ndihen te dobishem dhe ne kete menyre e permiresojne cilesine e jetes, duke hedhur tej peshen e te qenit i pavlefshem dhe barre ne familje. Postime te Ngjashme:

• Ja shkaku se perse femrat tradhetojne
• Brokoli i shëndetshëm për kockat, falë vitaminës K
• Të luftosh gripin duke u parfumosur
• Studimi, një proteinë që ngadalëson plakjen
• Lotët? Ndodh që edhe na bëjnë mirë